ลูกค้ารายใหญ่ขอเครดิตยาว ควรรับดีไหม

ลูกค้ารายใหญ่ขอเครดิตยาว ควรรับดีไหม

ลูกค้ารายใหญ่ขอเครดิตเทอมยาว 60 หรือ 90 วัน ควรรับไหม และวิธีรับมืออย่างปลอดภัย

แชร์:

ลูกค้ารายใหญ่โทรมาบอกว่าพร้อมสั่งซื้อเป็นล็อตใหญ่ทุกเดือน แต่ขอเครดิตเก้าสิบวัน ยอดนี้เท่ากับสองเท่าของลูกค้าทั้งหมดที่คุณมีอยู่ ใจหนึ่งอยากรับ อีกใจหนึ่งนึกถึงเงินเดือนพนักงานที่ต้องจ่ายทุกสิ้นเดือน

ช่วงวิกฤตปี 2540 ผมเป็นผู้บริหารบริษัทเงินทุน และเห็นชัดว่ากิจการที่กำไรดีบนกระดาษแต่เงินสดขาดมือ ล้มได้เร็วกว่ากิจการที่กำไรน้อยแต่มีเงินสดหมุนเสมอ

ต้นเหตุที่มักซ่อนอยู่

อาการที่เห็นคือ "ลูกค้าขอเครดิตยาว" ต้นเหตุจริงมักอยู่สามเรื่อง

กำไรกับเงินสดไม่ใช่เรื่องเดียวกัน ขายวันนี้ใบกำกับภาษีออกแล้ว บัญชีบอกว่ามีกำไร แต่เงินจริงยังไม่เข้าจนกว่าจะครบกำหนด ระหว่างนั้นเราต้องซื้อวัตถุดิบ จ่ายค่าแรง จ่ายค่าเช่า ด้วยเงินของเราเองหรือเงินกู้ ซึ่งมีต้นทุน

เครดิตเป็นส่วนลดอีกรูปแบบหนึ่ง หลายคนมองเครดิตเป็นเรื่องมารยาททางการค้า ทั้งที่การให้เวลาจ่ายนานขึ้นคือการลดราคาโดยไม่บอกตรง ๆ ลูกค้ารายใหญ่ต่อรองได้ทั้งราคาและเครดิตพร้อมกัน เราจึงต้องคิดสองอย่างรวมกัน

ยิ่งพึ่งรายเดียว อำนาจต่อรองยิ่งหาย ถ้าสัดส่วนยอดขายเกือบครึ่งมาจากลูกค้ารายเดียว เมื่อเขาขอขยายเครดิตอีก เราปฏิเสธไม่ได้ง่าย ๆ เพราะถ้าเขาหยุดซื้อ กิจการสะเทือนทันที

ตัวอย่างสมมติให้เห็นภาพ สมมติขายให้ลูกค้ารายนี้เดือนละหนึ่งล้านบาท เครดิตเก้าสิบวัน เงินที่ติดอยู่ในลูกหนี้ตลอดเวลาจะราวสามล้านบาท ถ้าต้นทุนเงินกู้ของเราสมมติว่าเจ็ดเปอร์เซ็นต์ต่อปี ต้นทุนส่วนนี้ตกเดือนละประมาณหนึ่งหมื่นเจ็ดพันห้าร้อยบาท ถ้ากำไรสุทธิของงานนี้สมมติแปดเปอร์เซ็นต์ หรือแปดหมื่นบาทต่อเดือน ต้นทุนเงินที่จมกินไปเกินหนึ่งในห้าแล้ว ยังไม่นับความเสี่ยงที่ลูกค้าจ่ายช้ากว่ากำหนด ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวเลขสมมติ ของจริงของแต่ละกิจการต้องคำนวณใหม่

ทางเลือกที่มี

ทางที่ 1 รับตามที่ขอ แต่ชดเชยด้วยราคา

เครดิตยาวก็ได้ แต่ราคาต้องสะท้อนต้นทุนเงินที่จมไว้ด้วย หรือเสนอส่วนลดให้ถ้าจ่ายเร็วกว่ากำหนด เช่น ลดเล็กน้อยถ้าชำระภายในสามสิบวัน

ได้ ได้ลูกค้ารายใหญ่ ยอดขายมั่นคง และกำไรไม่ถูกกินเงียบ ๆ เสีย ลูกค้าอาจต่อรองจนข้อเสนอเหลือน้อยกว่าที่ตั้งใจ และเรายังต้องมีเงินทุนหมุนเวียนพอรองรับ เหมาะกับ กิจการที่มีกำไรขั้นต้นสูงพอ และมีสภาพคล่องหนาพอจะรอเก้าสิบวัน

ทางที่ 2 รับแบบมีเงื่อนไข

กำหนดวงเงินสูงสุดที่ค้างได้ ขอมัดจำส่วนหนึ่ง แบ่งส่งเป็นงวด หรือหยุดส่งเมื่อยอดค้างชำระเกินเพดาน อาจใช้เครื่องมือการเงินช่วยด้วย เช่น ขายลูกหนี้ให้สถาบันการเงิน หรือขอสินเชื่อวงเงินหมุนเวียน ซึ่งมีค่าใช้จ่ายและเงื่อนไขของมัน ควรเทียบหลายแหล่งก่อนตัดสินใจ

ได้ ควบคุมความเสี่ยงได้ชัด ไม่ต้องวางเงินทั้งกิจการบนลูกค้ารายเดียว เสีย ลูกค้าอาจรู้สึกว่าเราไม่ไว้ใจ ต้องมีคนติดตามหนี้อย่างต่อเนื่อง เหมาะกับ กิจการขนาดกลางที่อยากได้ลูกค้ารายนี้ แต่ไม่อยากให้สะเทือนหากเขาจ่ายช้า

ทางที่ 3 ปฏิเสธหรือเสนอเทอมสั้นลง

ยืนที่เครดิตเดิม หรือเสนอเทอมสั้นลงแลกกับราคาที่ดีกว่า ยอมไม่ได้ลูกค้ารายนี้ถ้าเขาไม่ยอม

ได้ เงินสดปลอดภัย กิจการไม่ผูกชะตากับใคร เสีย พลาดโอกาสขยายยอดขายก้อนใหญ่ และอาจเสียลูกค้าให้คู่แข่งที่ยอมให้เครดิต เหมาะกับ กิจการเล็กที่เงินสดบางอยู่แล้ว หรือกิจการที่เคยโดนลูกหนี้จ่ายช้ามาก่อน

ทางไหนก็ได้ทั้งนั้นถ้าคำนวณแล้ว สิ่งที่ผมไม่แนะนำคือการตอบรับเพราะกลัวเสียลูกค้า โดยไม่ได้นั่งคิดตัวเลขสักรอบ

มีมุมมองหนึ่งที่ผมอยากให้ลองใช้ คือมองเครดิตที่ให้ลูกค้าเหมือนเงินกู้ที่เราปล่อยให้เขา ถ้าลูกค้ารายนี้มาขอกู้เงินจากเราจำนวนสามล้านบาทเป็นเวลาสามเดือน เราจะให้ไหม เราจะคิดดอกเบี้ยเท่าไร เราจะขอหลักประกันอะไร เมื่อเปลี่ยนมุมมองแบบนี้ หลายคนจะเห็นว่าเรื่องที่ตัวเองเคยรับปากง่าย ๆ จริงแล้วคือการตัดสินใจทางการเงินที่ใหญ่มาก

คำถามที่ควรถามตัวเองก่อนตัดสินใจ

  • ถ้ารับเครดิตนี้ เงินสดที่ต้องสำรองเพื่อรอเก็บเงินคือเท่าไร และเรามีพอโดยไม่ต้องกู้เพิ่มหรือไม่
  • ลูกค้ารายนี้จ่ายตรงเวลาแค่ไหนในอดีต มีประวัติหรือข้อมูลอะไรที่ตรวจสอบได้บ้าง
  • ถ้าเขาจ่ายช้าสามสิบวันหรือหกสิบวัน กิจการยังอยู่ได้ไหม
  • ถ้าลูกค้ารายนี้หยุดซื้อ ยอดขายเราหายไปกี่เปอร์เซ็นต์ และเรารับมือได้หรือไม่
  • เรากำลังรับเครดิตเพราะกำไรคุ้ม หรือรับเพราะกลัวเสียหน้า

วิธีตั้งเงื่อนไขโดยไม่ให้ลูกค้ารู้สึกว่าถูกจับผิด

ลูกค้ารายใหญ่เจอการต่อรองเรื่องเครดิตมาหลายรอบ เขาไม่ได้ถือสาถ้าเงื่อนไขมีเหตุผลและพูดอย่างมืออาชีพ สิ่งที่ผมเห็นว่าควรทำคือพูดเรื่องตัวเลข ไม่พูดเรื่องความไว้ใจ ใช้ประโยคแบบ "เงินทุนหมุนเวียนของเราต้องรองรับยอดค้างได้ไม่เกินระดับหนึ่ง" แทน "เราไม่แน่ใจว่าคุณจะจ่ายไหม"

ถ้าตกลงให้เครดิตแล้ว ควรเขียนลงสัญญาหรือใบสั่งซื้อให้ชัด วันครบกำหนดคือวันไหน หากชำระช้ามีผลอะไร และใครเป็นผู้ติดต่อเรื่องการเก็บเงินฝั่งลูกค้า อย่าปล่อยให้เป็นคำพูดตอนโทรศัพท์

เรื่องที่คนมักพลาดคือไม่มีใครติดตามหนี้อย่างสม่ำเสมอ ตั้งคนหนึ่งคนให้ดูยอดค้างทุกสัปดาห์ และติดต่อก่อนวันครบกำหนดสักสองสามวัน การเตือนล่วงหน้าแบบสุภาพได้ผลดีกว่าการตามทวงหลังเลยกำหนดไปแล้ว

สุดท้าย อย่าลืมกำหนดเพดานของตัวเองว่าลูกค้ารายเดียวควรมีสัดส่วนของยอดขายได้มากที่สุดเท่าไร เมื่อชนเพดานนั้น ให้หยุดรับเพิ่มและหาลูกค้ารายอื่นมาถ่วง ตัวเลขที่เหมาะสมขึ้นกับกิจการของคุณ แต่การมีเพดานก่อนเริ่มช่วยให้ตัดสินใจโดยไม่ต้องใช้อารมณ์ตอนถูกกดดัน

สิ่งที่ควรทำก่อนตอบกลับ

ขอเวลาลูกค้าสองสามวัน บอกตรง ๆ ว่าต้องคำนวณเงินทุนหมุนเวียนก่อน ลูกค้ารายใหญ่ที่ทำธุรกิจจริงเข้าใจเรื่องนี้ การตอบรับทันทีโดยไม่คิดมักทำให้เขาเห็นว่าเรายังต่อรองได้อีก

เรื่องสัญญาและข้อกฎหมายเกี่ยวกับการติดตามหนี้ ควรปรึกษานักกฎหมายหรือนักบัญชีของคุณประกอบด้วย ผมให้กรอบการคิดได้ แต่รายละเอียดเฉพาะกิจการต้องมีผู้เชี่ยวชาญด้านนั้นยืนยัน

อีกข้อที่อยากย้ำคือ การปฏิเสธเครดิตยาวไม่ได้แปลว่าต้องเสียลูกค้า ลูกค้ารายใหญ่หลายรายเปิดให้เจรจา เพราะเขาเองก็มีฝ่ายจัดซื้อที่ต้องการซัพพลายเออร์ที่มั่นคง ซัพพลายเออร์ที่เงินสดล้มเหลวกลางทางเป็นความเสี่ยงของเขาด้วย การอธิบายด้วยตัวเลขและเหตุผลอย่างตรงไปตรงมาจึงมักได้ผลดีกว่าการยอมรับแล้วค่อยมาเดือดร้อนทีหลัง

ถ้าสุดท้ายตกลงรับเครดิตยาว ให้ตั้งวันทบทวนไว้ล่วงหน้า เช่น ทุกหกเดือน ดูว่าลูกค้าจ่ายตรงเวลาแค่ไหน ยอดค้างเป็นอย่างไร และเงื่อนไขยังเหมาะอยู่หรือไม่ อย่าปล่อยให้เงื่อนไขที่ตกลงตอนต้นกลายเป็นสิทธิ์ถาวรโดยไม่มีใครทบทวน

ถ้าโจทย์ของคุณซับซ้อนกว่านี้ เล่าให้ผมฟังได้ที่ loongtiti.com/consult คุยครั้งแรก 30 นาทีไม่มีค่าใช้จ่าย

แชร์:

คำถามที่พบบ่อย

ให้เครดิตลูกค้ารายใหญ่ยาว มีความเสี่ยงอะไรบ้าง

ความเสี่ยงหลักคือเงินสดขาดมือระหว่างรอเก็บเงิน ต้นทุนเงินกู้ที่เพิ่มขึ้น และความเสี่ยงที่ลูกค้าจ่ายช้าหรือไม่จ่าย ถ้าลูกค้ารายนี้มียอดสูงมากเมื่อเทียบกับยอดรวม กิจการจะพึ่งรายเดียวและต่อรองได้ยากขึ้น

ควรคิดต้นทุนของเครดิตอย่างไร

ดูจากยอดขายต่อเดือนคูณจำนวนเดือนของเครดิต จะได้ยอดเงินที่ติดอยู่ในลูกหนี้ จากนั้นคูณด้วยต้นทุนเงินของกิจการ แล้วเทียบกับกำไรที่ได้จากงานนี้ ถ้าต้นทุนเงินกินกำไรเกือบหมด แสดงว่าไม่คุ้ม

มีวิธีรับเครดิตยาวโดยไม่เสี่ยงเกินไปไหม

มีหลายแนวทาง เช่น กำหนดวงเงินค้างสูงสุด ขอมัดจำ แบ่งส่งเป็นงวด ให้ส่วนลดเมื่อจ่ายเร็ว หรือใช้เครื่องมือทางการเงินอย่างขายลูกหนี้ แต่ละวิธีมีค่าใช้จ่ายและข้อจำกัด ควรเทียบก่อนเลือก

หนังสือแนะนำต่อจากบทความนี้

อ่านเพิ่มเติมใน E-book ลุงตี่

เนื้อหาเต็มๆ พร้อมเคสจริง บทเรียนจริง จากประสบการณ์กว่า 40 ปี

ไปร้านหนังสือ

รับ E-book ฟรี + เคล็ดลับธุรกิจทุกสัปดาห์

เพิ่มเพื่อนลุงตี่บน LINE แล้วพิมพ์ "ขอหนังสือ" รับ E-book "รวยด้วยตัวเอง" ฟรีทันที

เพิ่มเพื่อนลุงตี่

บทความที่เกี่ยวข้อง

รวมหนี้ไม่มีหลักประกัน: ทางออกที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ
💰 การเงินส่วนตัว

รวมหนี้ไม่มีหลักประกัน: ทางออกที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ

สำหรับพี่ๆ น้องๆ วัย 40+ ที่กำลังเผชิญหน้ากับภาระหนี้สิน โดยเฉพาะหนี้บัตรเครดิตที่ดอกเบี้ยสูง ลุงตี่จะมาแนะนำทางเลือก 'สินเชื่อรวมหนี้แบบไม่มีหลักประกัน' พร้อมข้อควรคิดและวิธีพิจารณาให้รอบด้านครับ

บัตรเครดิตในยุคดิจิทัล: ใช้ให้เป็น ป้องกันให้ชัวร์ เพื่ออิสรภาพทางการเงิน
💰 การเงินส่วนตัว

บัตรเครดิตในยุคดิจิทัล: ใช้ให้เป็น ป้องกันให้ชัวร์ เพื่ออิสรภาพทางการเงิน

บัตรเครดิตเป็นเครื่องมือทรงพลัง แต่ก็มาพร้อมความเสี่ยง ลุงตี่จะมาแบ่งปันหลักคิดและเคล็ดลับจากประสบการณ์จริง เพื่อให้เราใช้บัตรเครดิตได้อย่างปลอดภัยและสบายใจในยุคที่มิจฉาชีพจ้องจะฉวยโอกาสครับ

ปราสาทการเงินที่มั่นคง: สร้างคูคลองแห่งความมั่งคั่งด้วยรายได้หลากหลาย
💰 การเงินส่วนตัว

ปราสาทการเงินที่มั่นคง: สร้างคูคลองแห่งความมั่งคั่งด้วยรายได้หลากหลาย

ในโลกที่ผันผวน การพึ่งพารายได้ทางเดียวอาจไม่พอ ลุงตี่ชวนมองหา 'คูคลองการเงิน' ที่จะปกป้องปราสาทของเรา ด้วยการสร้างรายได้แบบต่อเนื่องและกระจายความเสี่ยงอย่างชาญฉลาด

เจาะลึกภาษี: โอกาสทองของคนวัยเก๋า ที่มี “กิจการเสริม” หรือ “อาชีพอิสระ”
💰 การเงินส่วนตัว

เจาะลึกภาษี: โอกาสทองของคนวัยเก๋า ที่มี “กิจการเสริม” หรือ “อาชีพอิสระ”

ลุงตี่จะพาไปทำความเข้าใจสิทธิประโยชน์ทางภาษีที่คนทำธุรกิจส่วนตัว หรือมีกิจการเสริมมักมองข้าม ช่วยให้คุณบริหารเงินได้มีประสิทธิภาพและเก็บเงินไว้ได้มากขึ้น

กู้บ้านฉบับลุงตี่: ไขข้อข้องใจดอกเบี้ยคงที่ vs. ลอยตัว ทางเลือกที่ใช่สำหรับชีวิตคุณ
💰 การเงินส่วนตัว

กู้บ้านฉบับลุงตี่: ไขข้อข้องใจดอกเบี้ยคงที่ vs. ลอยตัว ทางเลือกที่ใช่สำหรับชีวิตคุณ

การเลือกสินเชื่อบ้านเป็นก้าวสำคัญ ลุงตี่จะพามาเจาะลึกสินเชื่อดอกเบี้ยคงที่และลอยตัว เพื่อให้คุณเลือกทางที่เหมาะสมกับสถานะการเงินและความสบายใจในระยะยาว.

ประกันบำนาญ: ทางเลือกที่มั่นคงสำหรับวัยเกษียณที่หลายคนมองข้าม
💰 การเงินส่วนตัว

ประกันบำนาญ: ทางเลือกที่มั่นคงสำหรับวัยเกษียณที่หลายคนมองข้าม

ลุงตี่ชวนคุยเรื่องประกันบำนาญ เครื่องมือทางการเงินที่อาจเป็นคำตอบสำหรับผู้ที่กำลังมองหารายได้ที่แน่นอนในยามเกษียณ พร้อมไขข้อข้องใจและแนะนำวิธีพิจารณาอย่างรอบด้าน