ความผิดหวัง ยิ่งอายุมากขึ้นยิ่งเข้าใจลึกซึ้ง

ความผิดหวังในวันวาน กับวันนี้

ในวัย 68 ปีอย่างผมนี้ ได้เห็นโลกมาพอสมควร ผ่านร้อนผ่านหนาวมาก็มาก หนึ่งในความรู้สึกที่วนเวียนอยู่ในชีวิตคนเราเสมอ ไม่ว่าจะวัยไหน ก็คือ 'ความผิดหวัง' ครับ ตอนเป็นหนุ่ม ผมอาจมองว่าความผิดหวังคือความล้มเหลว เป็นเรื่องน่าเจ็บปวดที่ต้องหลีกเลี่ยง แต่พออายุมากขึ้น มุมมองผมก็เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

ผมเริ่มเห็นว่าความผิดหวังไม่ใช่แค่ปลายทางของความคาดหวังที่ไม่สมปรารถนา แต่มันคือส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้ เป็นบทเรียนที่ธรรมชาติจัดสรรมาให้เราได้เติบโตและเข้าใจชีวิตมากขึ้นเรื่อยๆ

ทำไมความผิดหวังถึงสอนเราได้ลึกซึ้งขึ้นเมื่ออายุมาก?

ผมคิดว่ามีหลายเหตุผลที่ทำให้เราเข้าใจความผิดหวังได้ลึกซึ้งขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น

• เห็นวัฏจักรของชีวิต: เมื่อเราผ่านช่วงชีวิตมานาน เราจะเริ่มเห็นว่าทุกสิ่งล้วนมีขึ้นมีลง ความสุขความทุกข์ ความสำเร็จความผิดหวัง ล้วนเป็นของคู่กันและหมุนเวียนเปลี่ยนไปเสมอ เช่นเดียวกับที่เคยผิดหวังเรื่องการงานช่วงวิกฤตเศรษฐกิจเมื่อหลายสิบปีก่อน วันนี้ผมมองย้อนกลับไปก็เห็นว่านั่นคือบทเรียนสำคัญที่ทำให้ผมเข้มแข็งขึ้น
• มีประสบการณ์เปรียบเทียบ: เรามีคลังประสบการณ์ส่วนตัวมากขึ้น ทำให้เมื่อเกิดความผิดหวังขึ้นใหม่ เราสามารถเปรียบเทียบกับความผิดหวังในอดีตได้ และเห็นว่าเราเคยผ่านมันมาได้อย่างไร ทำให้เรามีความหวังและกำลังใจที่จะก้าวผ่านไปได้อีกครั้ง
• เข้าใจความไม่แน่นอน: วัยที่มากขึ้นสอนให้ผมยอมรับความไม่แน่นอนของชีวิตได้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสุขภาพที่ไม่อาจคาดเดาได้ หรือการลงทุนที่อาจไม่เป็นไปตามแผนเสมอไป การยอมรับว่าบางสิ่งอยู่นอกเหนือการควบคุมของเราช่วยลดแรงกระแทกจากความผิดหวังลงได้มาก
• ให้คุณค่ากับสิ่งอื่นมากขึ้น: เมื่อเป็นหนุ่ม ผมอาจจะให้ความสำคัญกับความสำเร็จทางวัตถุหรือตำแหน่งหน้าที่การงานมาก แต่พออายุมากขึ้น ผมเริ่มให้คุณค่ากับความสัมพันธ์ที่ดีกับครอบครัว เพื่อนฝูง หรือแม้กระทั่งความสงบในจิตใจ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มักจะอยู่ยงคงกระพันกว่าความสำเร็จชั่วคราว

จากบทเรียนในชีวิตประจำวัน

ลองนึกถึงเรื่องใกล้ตัวนะครับ อย่างเช่น การคาดหวังให้ลูกหลานดำเนินชีวิตในแบบที่เราวาดฝันไว้ แต่สุดท้ายพวกเขาก็เลือกทางเดินของตัวเอง แรกๆ เราอาจจะผิดหวัง แต่พอผ่านไป เราจะเริ่มเข้าใจว่านั่นคือชีวิตของพวกเขา และสิ่งสำคัญที่สุดคือการเห็นพวกเขามีความสุขในทางที่เลือก หรือแม้แต่การวางแผนเกษียณที่อาจไม่เป็นไปตามเป้าหมายทางการเงินที่ตั้งไว้เป๊ะๆ บางครั้งก็ต้องปรับตัว ลดความคาดหวังลง แล้วหันมามองหาความสุขเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวันแทน

สรุปแง่คิดติดตัว

สำหรับผมแล้ว ความผิดหวังไม่ใช่ศัตรูที่เราต้องหลีกหนีอีกต่อไป แต่เป็นเสมือนเพื่อนเก่าที่แวะเวียนมาทักทาย มาเตือนให้เราได้ทบทวนตัวเอง ได้มองเห็นคุณค่าของสิ่งที่ยังเหลืออยู่ และที่สำคัญที่สุดคือ สอนให้เราเข้าใจชีวิตและยอมรับความจริงว่าไม่มีอะไรที่สมบูรณ์แบบไปเสียทุกอย่าง การโอบรับความผิดหวังคือการโอบรับชีวิตในทุกแง่มุม และนั่นคือสิ่งที่ทำให้ชีวิตของเราสมบูรณ์ยิ่งขึ้นครับ