กับดักความคิด: ทำไมเราถึงมักดึงดูดสิ่งที่เรา 'ไม่อยากได้' เข้ามาในชีวิต?

กับดักของคำว่า 'ไม่' ที่จิตใจเราไม่เข้าใจ

วันนี้ลุงตี่มีเรื่องที่อยากจะชวนคุย เป็นเรื่องที่เราหลายคนอาจเคยประสบพบเจอมาด้วยตัวเอง นั่นคือการที่เรามักจะได้ในสิ่งที่เรา ‘ไม่’ ต้องการเข้ามาในชีวิตซ้ำแล้วซ้ำเล่า หลายคนอาจจะเคยบ่นในใจว่า “ทำไมต้องเป็นแบบนี้อีกแล้ว!” หรือ “ฉันไม่ได้อยากให้มันเกิดขึ้นเลยนะ!”

จากประสบการณ์ที่ผ่านมาและสิ่งที่ลุงได้ศึกษาเรียนรู้มา ลุงพบว่าจิตใจของเรานั้นทำงานในลักษณะที่น่าสนใจมากครับ มันเหมือนกับว่าจิตใจเราไม่ค่อยเข้าใจคำว่า 'ไม่', 'อย่า', หรือ 'ห้าม' สักเท่าไหร่ ลองนึกภาพตามนะครับ ถ้าเราบอกตัวเองว่า 'ฉันไม่อยากเป็นหนี้' สิ่งที่จิตใจอาจจะไปโฟกัสคือ 'หนี้' แทนที่จะเป็น 'ความมั่งคั่ง' หรือ 'ความมั่นคงทางการเงิน' หรือถ้าเราบอกว่า 'ฉันไม่อยากให้ปัญหานี้กลับมาอีก' สิ่งที่เราเห็นในใจกลับเป็น 'ปัญหานั้น' ซ้ำๆ

นักจิตวิทยาหลายท่านได้ชี้ให้เห็นว่า สมองของเรามักจะประมวลผลคำปฏิเสธหลังจากที่เราได้สร้างภาพของสิ่งที่ถูกปฏิเสธขึ้นมาในใจแล้ว เหมือนเวลาเราบอกว่า “อย่าคิดถึงช้างสีชมพู” สิ่งแรกที่เราทำคือคิดถึงช้างสีชมพูเสียก่อน แล้วค่อยพยายามปฏิเสธมัน นั่นทำให้พลังงานและความรู้สึกของเรายังคงวนเวียนอยู่กับสิ่งที่เราไม่อยากได้ ซึ่งน่าแปลกที่มันกลับมีพลังดึงดูดสิ่งเหล่านั้นเข้ามาหาเราอย่างไม่น่าเชื่อ

เรื่องเล่าสะท้อนความคิด: เมื่อใจไปโฟกัสที่สิ่งไม่ต้องการ

มีเรื่องหนึ่งที่ลุงเคยได้ยินมา เป็นเรื่องของสุภาพสตรีท่านหนึ่งที่ไปร่วมงานการกุศล เธอซื้อบัตรจับฉลาก แต่กลับไม่มีของรางวัลชิ้นไหนที่เธออยากได้เลย เธอจึงเลือกใส่บัตรลงในกล่องรางวัลที่ดู 'ดีที่สุด' ในบรรดาสามชิ้นที่มีอยู่ แต่ในใจเธอกลับคิดย้ำๆ ว่า 'หวังว่าฉันคงไม่ถูกรางวัลทำผมงี่เง่านี้หรอกนะ'

พอถึงเวลาประกาศผล ปรากฏว่าชื่อของเธอถูกเรียกให้รับรางวัลทำผมที่เธอ 'ไม่' อยากได้นั่นแหละครับ เธอถึงกับตกใจและต้องให้เขาประกาศซ้ำ เพราะไม่อยากจะเชื่อว่าทำไมถึงเป็นแบบนั้น ทั้งๆ ที่เธอพูดอย่างชัดเจนว่า 'ฉันไม่อยากได้มัน!'

เรื่องนี้สะท้อนให้เห็นว่าเมื่อเราโฟกัสไปที่สิ่งที่เราไม่ต้องการ ความรู้สึกหรือพลังงานที่เราส่งออกไปกลับไปดึงดูดสิ่งนั้นเข้ามาหาเรา เพราะจิตใจเราตีความจาก 'อารมณ์ความรู้สึก' ที่เรามีต่อสิ่งนั้น ไม่ใช่จากคำปฏิเสธที่เราใช้ ยิ่งเราให้ความสนใจกับสิ่งใดมากเท่าไหร่ ไม่ว่าจะในแง่บวกหรือลบ สิ่งนั้นก็ยิ่งมีอิทธิพลต่อชีวิตเรามากขึ้นเท่านั้นครับ

เปลี่ยนโฟกัส: จาก 'ไม่ต้องการ' สู่ 'ต้องการ' อย่างชัดเจน

แล้วถ้าเราไม่อยากได้สิ่งนั้น เราจะหลีกเลี่ยงการดึงดูดมันเข้ามาในชีวิตได้อย่างไร? คำตอบง่ายๆ คือให้ถามตัวเองว่า: 'ถ้าฉันไม่ต้องการสิ่งนี้… แล้วฉันต้องการอะไร?' บางครั้งอาจต้องใช้เวลาสักหน่อยในการหาคำตอบที่เป็นบวกและชัดเจน แต่การใช้เวลาตรงนี้เป็นสิ่งสำคัญมากครับ เพราะมันเป็นวิธีเดียวที่จะหยุดการดึงดูดสิ่งที่เราไม่ต้องการเข้ามา

ลองมาดูตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมกันนะครับ:

• ถ้าเรา 'ไม่' ต้องการปัญหาหนี้สิน เราอาจจะเปลี่ยนเป็น 'ฉันต้องการมีอิสรภาพทางการเงิน มีเงินเก็บเพียงพอ และสามารถใช้จ่ายได้อย่างสบายใจ'
• ถ้าเรา 'ไม่' ต้องการความสัมพันธ์ที่ toxic เราอาจจะเปลี่ยนเป็น 'ฉันต้องการความสัมพันธ์ที่เต็มไปด้วยความเคารพ ความเข้าใจ และการสนับสนุนซึ่งกันและกัน'
• ถ้าเรา 'ไม่' ต้องการให้สุขภาพแย่ลง เราอาจจะเปลี่ยนเป็น 'ฉันต้องการมีสุขภาพแข็งแรง มีพลังงานในการใช้ชีวิต และได้ดูแลตัวเองอย่างดี'

เมื่อเราชัดเจนกับสิ่งที่ 'เราต้องการจริงๆ' จิตใจของเราก็จะเริ่มทำงานเพื่อดึงดูดสิ่งเหล่านั้นเข้ามาในชีวิตเราแทนครับ มันจะช่วยให้เราสังเกตเห็นโอกาส ตัดสินใจได้ดีขึ้น และมีแรงจูงใจที่จะลงมือทำในสิ่งที่สอดคล้องกับความปรารถนาของเรา

แบบฝึกหัดเปลี่ยนความคิด สร้างชีวิตที่ปรารถนา

ลองใช้เวลาทบทวนตัวเองดูนะครับ ลองนึกดูว่ามีเรื่องอะไรในชีวิตของคุณที่เกิดขึ้นซ้ำๆ และคุณไม่อยากให้มันเกิดขึ้นอีกไหมครับ? ถ้ามี ลองใช้เวลาสัก 5-10 นาที ทำแบบฝึกหัดง่ายๆ ดังนี้:

1. ระบุสิ่งที่ไม่ต้องการ: เขียนลงไปว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นซ้ำๆ นั้นคืออะไร อธิบายว่าเกิดอะไรขึ้น และคุณรู้สึกอย่างไรกับมัน
2. แปลงเป็นความต้องการที่ชัดเจน: จากนั้น ถามตัวเองว่า: 'ถ้าฉันไม่ต้องการให้สิ่งนั้นเกิดขึ้นอีก แล้วฉันต้องการให้เกิดอะไรขึ้นแทน?' หรือ 'ถ้าฉันไม่อยากรู้สึกแบบนั้นอีก แล้วฉันอยากรู้สึกอย่างไร?'
3. สร้างภาพในใจ: ลองวาดภาพในใจถึงสิ่งที่คุณต้องการให้เกิดขึ้น ให้ชัดเจนที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ ทั้งภาพ ความคิด หรือความรู้สึกดีๆ ที่คุณอยากมี
4. ยืนยันด้วยคำพูด: หาคำพูดที่ตรงกับความต้องการของคุณมากที่สุดแล้วเขียนลงไป การทำเช่นนี้จะช่วยให้คุณได้ใช้ประสาทสัมผัสทั้งหมด เพื่อดึงดูดเหตุการณ์และสถานการณ์ที่น่าพึงพอใจเข้ามาในชีวิตของคุณโดยอัตโนมัติครับ

สรุป: จิตใจที่โฟกัสถูกจุด คือพลังสร้างสรรค์ชีวิต

การเปลี่ยนโฟกัสจากสิ่งที่เรา 'ไม่' ต้องการ ไปสู่สิ่งที่เรา 'ต้องการจริงๆ' เป็นกุญแจสำคัญในการสร้างชีวิตที่เราปรารถนาครับ จิตใจของเรานั้นทรงพลังมาก ถ้าเราฝึกฝนให้มันโฟกัสไปในทิศทางที่ถูกต้อง เราก็จะสามารถดึงดูดสิ่งดีๆ และโอกาสที่เหมาะสมเข้ามาในชีวิตได้มากขึ้น

ลุงขอเป็นกำลังใจให้หลานๆ ทุกคนได้ลองนำหลักการนี้ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันนะครับ ขอให้มีความสุขกับการสร้างชีวิตในแบบที่ตัวเองต้องการ และอย่าลืมปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินหรือสุขภาพเมื่อต้องการคำแนะนำที่เจาะจงนะครับ